Phát biểu mở đầu phiên chất vấn sáng 12/11, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho biết sau gần hai năm triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã đạt nhiều kết quả, từ hoàn thiện thể chế, tăng nguồn lực đầu tư đến phát triển công nghệ lõi và hạ tầng số.
Theo Bộ trưởng, riêng Bộ Khoa học và Công nghệ đã trình Quốc hội, Chính phủ ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền 195 văn bản quy phạm pháp luật, trong đó Quốc hội thông qua 11 luật và một nghị quyết đặc thù. Đến nay, thể chế phục vụ triển khai Nghị quyết 57 cơ bản được hoàn thiện. Nguồn ngân sách dành cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tăng từ 75.000 tỷ đồng năm 2025 lên 95.000 tỷ đồng năm 2026, dự kiến đạt 120.000 tỷ đồng năm 2027.
Về kết quả nghiên cứu và phát triển công nghệ, Việt Nam tăng một bậc trên bảng xếp hạng Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2026, đứng thứ 43/139 quốc gia và thứ ba ASEAN. Bộ Khoa học và Công nghệ đã phê duyệt 19 nhiệm vụ công nghệ chiến lược với tổng kinh phí 6.600 tỷ đồng, trong đó vốn xã hội hóa chiếm 71,8%. Đồng thời, 11 nhiệm vụ nghiên cứu hợp tác Việt Nam – Nhật Bản về chip bán dẫn được phê duyệt đồng tài trợ với tổng kinh phí gần 500 tỷ đồng.
Doanh nghiệp Việt Nam đã bước đầu làm chủ một số công nghệ lõi như mạng 5G, robot, thiết bị bay không người lái (UAV), camera AI và công nghệ vaccine.
Trong lĩnh vực viễn thông, tốc độ Internet di động của Việt Nam tăng 50 bậc, lên thứ 8 thế giới. Mạng 5G đã phủ sóng 93,4% dân số với 27,2 triệu thuê bao. Ngành viễn thông cũng đã phủ sóng thêm 483 thôn, bản thuộc vùng lõm sóng và triển khai Internet vệ tinh tại 196 điểm đặc biệt khó khăn. Đến nay, cơ bản toàn bộ thôn, bản trên cả nước đã được phủ sóng viễn thông. Việt Nam cũng được Hiệp hội Thông tin di động toàn cầu (GSMA) trao Giải thưởng Lãnh đạo Chính phủ năm 2026.
Về phát triển kinh tế số, doanh thu công nghiệp công nghệ số trong 10 tháng đầu năm 2026 ước đạt 254,6 tỷ USD, tăng 53% so với cùng kỳ. Việt Nam đã ban hành Khung kiến trúc tổng thể quốc gia số và danh mục 79 nền tảng dùng chung. Đến nay, 70/104 cơ sở dữ liệu chuyên ngành và 8/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu đã được đồng bộ với Trung tâm Dữ liệu quốc gia. Cả nước có hơn 36 triệu chứng thư chữ ký số được cấp.
Lĩnh vực trí tuệ nhân tạo cũng ghi nhận bước tiến khi Chỉ số AI toàn cầu của Việt Nam tăng 18 bậc, lên vị trí 40/93 quốc gia. Theo báo cáo xếp hạng năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo thế giới năm 2026, Việt Nam đứng thứ 36 thế giới và thứ ba ASEAN.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân. Ảnh: Cổng TTĐT Quốc hội
Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng Vũ Hải Quân thừa nhận một số điểm nghẽn chưa được tháo gỡ, đặc biệt là tiến độ giải ngân kinh phí khoa học công nghệ. Đến ngày 30/10, tỷ lệ giải ngân mới đạt 42,12% dự toán trong phạm vi thống kê của Kho bạc Nhà nước. Việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn hạn chế, định giá tài sản trí tuệ hình thành từ ngân sách nhà nước gặp nhiều vướng mắc, một số nhiệm vụ công nghệ chiến lược triển khai chậm.
Trong chuyển đổi số, việc xây dựng và kết nối dữ liệu chưa đồng bộ. Cán bộ cấp xã ở một số nơi vẫn phải sử dụng nhiều phần mềm, trong khi người dân phải cung cấp lại thông tin khi thực hiện thủ tục hành chính. Năng lực kiểm chứng AI, bảo vệ dữ liệu và ứng phó với nội dung giả mạo cũng cần tiếp tục được nâng cao.
Bộ trưởng khẳng định sẽ cầu thị tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và cử tri, tập trung khắc phục các hạn chế, đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đóng góp thiết thực hơn cho phát triển kinh tế – xã hội.
